Rodzina Etniczno-Językowa ARAUCAN.
Będę używał nazwy Araucan Inne Nazwy : Arauca, Araucano, Arauka, Araukanie, Araukano, Araukańczycy, Raucani. Nazwa Własna. _ Chociaż staje się nazwą ogólną, nazwa grupy środkowych Araukanów: Mapuche Populacja: ~1.500.000 Język: mapuche (dialekty: pikunche, moluche, ngoluche, pehuenche), huilliche (dialekty: tsesungun) Kraj: Chile, Argentyna, Niemcy. Religia: Katolicy,
Pozanałem 19 grup etnicznych Araucan:
Dzielą sie na pięć grup geograficzno etniczno-językowych:
1. Pozanałem jedno plemię Araucan Pn: (Pikunche)
PIKUNCHE Inne Nazwy : Picunche, Pikunche, i prawdopodobnie też Pinunche Nazwa Własna. _ Populacja: ? Język: Mówią dialektem Pikunche - jęz. Mapuckiego Kraj: Chile Religia: ?
2. Pozanałem trzy plemiona Araucan Pd: (Huilliche)
HUILLICHE Inne Nazwy : Huiliche, Veliche, Williche, Wilyiche. Nazwa Własna. _ Populacja: ? Język: huilliche,- (kilka tysięcy mówiących (1982)) Kraj: Chile, Argentyna. Religia: ? Info: - Właściwi Huilliche
TSESUNGUN Inne Nazwy : Nazwa Własna. Tsesungun Populacja: ? Język: Mówią dialektem Tsesungun Kraj: Chile Religia: ?
CUNCO Inne Nazwy :Cuncos, Jurache Nazwa Własna. _ Populacja: ? Język: ? Kraj: Chile Religia: ? Info: Zamieszkują wyspę Chiloe w Chile. Możliwe że to nie Araucan, może Chono.
3. Pozanałem osiem plemion Araucan Cent: (Mapuche)
MAPUCHE Inne Nazwy : Araucano, Mapucze, Mapudungu, Mapudungun, Maputongo. Nazwa Własna. Mapudungun Populacja: ~540.000 Język: mapuche, hiszpański Kraj: Chile, Argentyna. Religia: ? Info: - Właściwi Mapuche
CATRIEL Inne Nazwy : Nazwa Własna. Populacja: ? Język: ? Kraj: Chile Religia: ?
CHARAY Inne Nazwy : Nazwa Własna. Populacja: ? Język: ? Kraj: Chile Religia: ?
CHEUQUEPAN Inne Nazwy : Nazwa Własna. Populacja: ? Język: ? Kraj: Chile Religia: ?
CURRUHUINCA Inne Nazwy : Nazwa Własna. Populacja: ? Język: ? Kraj: Chile Religia: ?
CURUMILE Inne Nazwy : Nazwa Własna. Populacja: ? Język: ? Kraj: Chile Religia: ?
MOLUCHE Inne Nazwy : Manzanero Nazwa Własna. Populacja: ? Język: Mówią dialektem Moluche - jęz. Mapuckiego Kraj: Chile Religia: ?
NGOLUCHE Inne Nazwy : Nazwa Własna. Populacja: ? Język: Mówią dialektem Ngoluche - jęz. Mapuckiego Kraj: Chile Religia: ?
4. Pozanałem dwa plemiona Araucan Zach: (Lafkenche)
LAFKENCHE Inne Nazwy : Nazwa Własna. Populacja: ? Język: ? Kraj: Chile Religia: ?
COSTINOS Inne Nazwy : Nazwa Własna. Populacja: ? Język: ? Kraj: Chile Religia: ?
5. Pozanałem dwa plemiona Araucan Wsch: (Pehuenche i Rankulche)
PEHUENCHE Inne Nazwy : Aravcanian Nazwa własna._ Błędne nazwy. Puelche - która oznacza rodzinę etniczno-językową Puelche. Populacja: ? Język: Mówią dialektem Pehuenche - jęz. Mapuckiego Kraj: Chile, Argentyna. Religia: ?
RANKULCHE Inne Nazwy : Ranculche, Ranquel, Ranquele, Ranqueles, Toldo. Nazwa własna._ Populacja: ? Język: ? Kraj: Argentyna, prov. La Pampa, Buenos Aires. Religia: ?
6. Inne trzy plemiona Araucan : Niesklasyfikowanych.
PULICHE Inne Nazwy : Nazwa Własna. Populacja: ? Język: ? Kraj: Argentyna Religia: ? Info: Araucan Wsch. prawdopodobnie Puelche zaraukanizowani
ABAJINOS Inne Nazwy : Nazwa Własna. Populacja: ? Język: ? Kraj: Chile Religia: ? Info: Araucan w Chile.koło Costinos'ów i Moluczy, Araucan Zach. albo Cent.
LELFUNCHE Inne Nazwy : Nazwa Własna. Populacja: ? Język: ? Kraj: Chile Religia: ? Info: Araucan w Chile. Prawdopodobnie Araucan Zach.
Raucani -
nazwa pochodzi od Rio Rauca , a Rauca -czyli mieszkający nad Raucą = Araukanie
Arauca - od słowa wolność
PEP Kontynenty:
ARAUKANIE, Arauka, Mapuche, Mapucze (dosł. - "ludzie ziemi"), Indianie wywodzący się ze środkowego Chile,
gdzie zamieszkują do dziś, póżniej zasiedlili też argentyńską pampę: w przeszłości zajmowali się gł. myślistwem
(polowali na gwanako, lisy i ptaki) oraz rolnictwem; bitni wojownicy, oparli się inwazji --> Inków, a następnie
przez 200 lat stawiali opór hiszpańskim kolonizatorom; liczą ok. 1,3 mln przdedstawicieli; podstawą ich utrymania jest
uprawa roli oraz hodowla bydła, wielu pracuje w przemyśle wydobywczym.
Ludy Świata - książka:
MAPUCZE; LUD MAPUCZE, czyli "mieszkańcy ziemi", to jedna z istniejących do dziś grup Araukanów, którzy zamieszkiwali swego czasu żyzne doliny i obszary nadmorskie centralnego i południowego Chile. Araukanie mówili wspólnym językiem i stawiali zaciekły opór Hiszpanom. Mapucze nigdy nie zostali do końca podbici, a wielu z nich schroniło się w odległych osadach, by uniknąć losu robotników pańszczyźnianych. Obecnie w południowym Chile mieszka ponad 1,5 mln Mapucze. Spotkać ich można zarówno w małych wioskach i miasteczkach, jak i w wielkich aglomeracjach takich jak Santiago, gdzie często żyją w nędzy. Przez większą część roku mieszkający na wsi Mapucze pozostają w swoich małych osadach i tylko niekiedy spotykają się w szerszym gronie, by powitać powracających z podróży, omówić ważne kwestie czy po prostu urządzić wielkie przyjęcie. Przy takich okazjach zawsze wiele się je, pije, przemawia, a przede wszystkim - śpiewa. Śpiew Mapucze ma głebokie znaczenie społeczne, każda pieśń bowiem coś komunikuje lub implikuje. Niektóre pieśńi to forma modlitwy lub prośby, inne wyrażają poczucie krzywdy lub miłosne uniesienie. Naczelnicy i szamani posługują się własnymi, bardziej sformalizowanymi kompozycjami, zaś pozostali śpiewacy często improwizują. Zwłaszcza kobiety często używają formy pieśni, by wyznać swoje uczucia, a nawet, by poskarżyć się na mężą. Taka forma wypowiadania swoich poglądów jest powszechnie przyjęta. Tradycja śpiewu spełnia również ważną rolę edukacyjną w społeczności, w której wiedza z pokolenia na pokolenie przekazywana jest ustnie. Pieśni mają wielki ładunek liryzmu i pozwalają rozwijać swoją osobowość.
Zajmowali się uprawą ziemi, hodowlą lamy, myślistwem i rybołóstwem oraz znali garncarstwo i obróbkę metali.
Tekst w jęz Mapudungun
nchin pu mapuche
Inchin pu mapuche doy alüleyn tufa chi mapumeo Petu mongeleyn.
Petu nieyngün ta mapuche dungun ka Poyewi tani pu furrer kimülfawyn tani ruf ad mapu Petu akunolú ta pikunche (pu inca pingelú) inchin pu mapuche Mulefuyn anca mapu chile pingelú, lelfun mapu mulefuyngün Nochi ngey tani amual ta willimapumeo.
Pikun mapu mulelu ta che kupaingün ta willi mapu ple Pu mapuche may, doy newentuy ta akulú pu winka (espanoles pingelú) Mapu ta ni duam pu mapuche newentuyngün pu nidol pu lonko nampileyngün Ka lofmeo feimu pu winca pepilaingün tani wewal ta aukan.
